رد شدن به محتوای اصلی

وږی (سنبله) اسماني انځور له کومه وخته پېژنو؟

 

وږی اسماني انځور یو له ډېر لرغونو اسماني انځورونو څخه دی چې انسان پېژندلی. ډېرو لرغونو قومونو دغه اسماني انځور د کرنې پاکې الاهې په توګه ګڼلی و. بابلیانو په دغه اسماني انځور کې د «ایشتار» الاهه لیدله. د ایشتار الاهې، د غَلې له خدای «تموز» (Tamuz) سره مینه درلودله. ایشتار اصلاً د بابل اتمه دروازه وه. هر کال به چې غَله رېبل او ځمکه اړول کېدله، ایشتار به خپه وه. ایشتار به په ژمي کې د ځمکې لاندې نړۍ ته تلله ترڅو «تموز» بېرته را وګرځوي، تموز به د هر کال په سر کې د ایشتار په غوښتنه بېرته په تازه او زرغونو جامو کې په ځمکه را څرګند شو.

دغه اسماني انځور لرغونو یونانیانو د کرنې «دِیِمِتر» (Demeter) یا یې لور «پرزفون» (Persephone) الاهه ګڼله. د خدایانو خدای «زئوس» د لاندې‌نړۍ له خدای «هادس» (Hades) سره ژمنه کړې وه چې د دِیِمِتر لور پرزفون به ورته نکاح کوي، هادس دغه جلۍ وتښتوله. دِیِمِتر الاهې چې کله خپله لور له لاسه ورکړه، غمجنه شوه او د ځمکې پرمخ ټولې وڼې او کښت یې له منځه یووړ. بالاخره زئوس تصمیم ونیو چې د انسانانو د لوږې او قحطۍ د مخنیوي لپاره به پرزفون هر کال اته میاشتې له خپلې مور سره او څلور میاشتې له خپل میړه سره تېرې کړي. کله به چې پرزفون د ځمکې لاندې تلله، هوا به سړېدله، باران به وریدلو، د وڼې پاڼې به تویدلې، واوره به ورېدله او ژمی به را رسیدو. کله به چې پرزفون بېرته ځمکې ته راتلله، ټول ځایونه به زرغونیدل او پسرلی به پیل شو. ځکه خو وږۍ اسماني انځور موږ ته د فصلونو بدلون را یادوي. د یونانیانو د یوه بل تعبیر له مخې، وږی اسماني انځور، د یونانیانو د ستورپېژندنې «اورانیا» (Urania) نومې الاهه ګڼل کیږي. رومیانو دغه اسماني انځور «استرا» (Astraea) یعنې د طبیعت د قوانینو او عدالت الاهه ګڼله. لرغونو مسیحیانو به په دغه اسماني انځور کې «بي‌بي مریم» لیدله.

د ساینسي میتود له برکته اوس پوهیږو چې د وږي اسماني انځور اصلي ستوری یعنې «سماک اعزل» (Spica) زموږ څخه 280 نوري کاله لرې دی او د لمر په پرتله 2300 ځله نوراني دی. دغه ستوری په واقعیت کې جوړه‌يي ستوری دی، چې په 4 ورځو کې یو ځل د یوه بل پر شاوخوا تاویږي.


نظرات

پست‌های معروف از این وبلاگ

تلویزیون ملی افغانستان

من و ژاله سرمست محصل فزیک-نجوم پوهنتون (یل)، به نماینده ګی از انجمن نجوم افغان در مورد فعالیت های این انجمن در برنامه صبح بخیر تلویزیون ملی دعوت شده بودیم. حین قدم زدن در دهلیزهای رادیو تلویزیون یادم آمد که همین دیوارها، باری صدای پای هنرمندان شقیقه درشت و حنجره طلایی همچون احمدظاهر و ممثلین خوش سیما و قد بلند همچون فضل رحیم سیلی و رهبران عدالت‌پسند و وزیران کارکن ایشان را انعکاس داده و امروز صدای پای من را منعکس میکند. شانه هایم را زیر بار ګران احساس میکردم و سخت زیر تاثیر بودم. احساس میکردم کاری میکنم که اصلا از توان پوره نیست. چون همین سټیشن پنجاه سال قبل به فضا نشینان پیام های کِشت، محبت و خنده ممثلین را ارسال می‌نمود، درین روزها پیام های کُشت، نفرت و ګریه های مجروجین را ارسال می‌نماید. ما چقدر به عقب رفتیم... ما چقدر به عقب رفتیم

نړۍ څنګه منځته راغلي؟

  لیک: سټیفن هاوکېنګ ژباړه: فهیم سپین‌غر    هاملیت ویل، ” کولی شم په یوه چهارمغز کې ایسار شم، او ځان د بې پایه فضا پاچا وګڼم ” فکر کوم موخه یې دا وه چې که څه هم موږ انسانان(په ځانګړي ډول زه) له فزیکي پلوه دېر محدود یو. خو زموږ ذهن آزاد دی چې ټول کائنات وڅېړي، او په زړورتیا هغه ځایونو ته ولاړ شي چې ان ( Star Trek ) هم نشي ورتللی[ستار‌تریک، د ساینس‌فیکش ژانر ویډیويي لړۍ ده]. آیا نړۍ بې انتها ده، یا یوازي ډېره ستره ده؟ آیا نړۍ پیل لري؟ آیا نړۍ به تل‌ شته وي یا به د ډېرې مودې لپاره وي بیا به له منځه ځي؟ څنګه زموږ محدود ذهن، نامحدوده نړۍ درک کولی شي؟ آیا په دې هکله زموږ هڅه هم تظاهر او مدعا نه ده؟    که د پرومتئوس په برخلیک د اخته کېدو خطر ومنم ( چې د انسان د استفادې لپاره یې د لرغوني خدای له خولې اور پټ کړ)، نو باور لرم چې موږ کولی شو نړۍ وپېژنو او د پېژندلو هڅه یې باید وکړو. پرومتئوس یې ابداً په زنځیر له ډبرې سره جزايي تړلی و، خو له نیکه‌مرغه د هرکول په مرسته راخوشې شو. موږ د نړۍ د درک په هکله ډېر پرمختګ کړی. خو لاهم له نړۍ بشپړ انځور نه لرو. خوښیږي مې دا...

د راتلونکې وړاندوېنه کولی شو؟

  لیک: سټیفن هاوکینګ ژباړه: فهیم سپین‌غر    پخوا زمانو کې، نړۍ په بشپړ ډول تصادفي/خپل‌سرې ګڼل کېدله. ناورینونه لکه سېلاب، طاعون، زلزلې او اورغورځونې بې‌دلیله ګڼل کیدل او وړاندوېنه یې نه کېدله. لومړنیو انسانانو دغه شان طبیعي پدیدې د خدایانو او الهو له لورې ګڼلې. د دوی د خدایانو کارونه د وړاندوېنې نه وو. په هیڅ صورت نه پوهېدل چې خدای به څه پېښ کړي. معبدونو ته د تحفو په وړلو او ښه عمل ترسره کولو سره به دوی د خدای پام ځانته اړولو. ډېري کسان لا هم په همدې باور دي او هڅه کوي د خدای په خوشالولو سره خپل تقدیر ښه کړي. دوی په آزموینه کې د بریالي کېدو او ښې نُمرې ترلاسه کولو لپاره، ښه کارونه او مهربانه چلن کوي.    سوکه سوکه د طبیعت منظم تکرارېدونکې پدیدو ته د خلکو پام شو. دغه تکرارېدونکې پديدې د آسماني اجسامو په حرکت کې بېخي څرګندې وې. ځکه خو ستورپوهنه له تاریخي پلوه لومړی علم ګڼل کیږي. کابو درې سوه کاله پخوا نیوټن ستورپوهنې ته قوي ریاضیکي بنسټونه کېښودل. د نیوټن جاذبه نظریې په مرسته لاهم د آسماني اجسامو د حرکت وړاندوېنه کیږي. د ستورپوهنې په متابعت سره، ټولو ته جوته ...